Kesir hesaplama – Kesirlerde toplama, çıkarma, çarpma ve bölme
İki kesir veya tam sayılı kesir girin, +, −, × ya da ÷ seçin; sonucu sadeleştirilmiş, tam sayılı kesir, ondalık sayı ve yüzde olarak alın.
Toplama ve çıkarmada paydaları eşitleyin: 1/2 + 1 2/3 = 3/6 + 10/6 = 13/6 = 2 1/6. Çarpmada paylar ve paydalar kendi aralarında çarpılır; bölmede ikinci kesir ters çevrilip çarpılır. Son olarak pay ve payda en büyük ortak bölene bölünerek sadeleştirilir.
Nasıl kullanılır: Kesir hesaplama
- Her kesir için tam kısmı (isteğe bağlı), payı ve paydayı yazın.
- İşlemi seçin.
- Sonucu sadeleştirilmiş kesir, tam sayılı kesir, ondalık ve yüzde olarak okuyun; çözüm adımları üstte görünür.
Kesirlerde dört işlem kuralları
- Toplama / çıkarma: a/b ± c/d = (a·d ± c·b) / (b·d). Paydalar eşitse yalnızca paylar toplanır veya çıkarılır.
- Çarpma: a/b × c/d = (a·c) / (b·d).
- Bölme: a/b ÷ c/d = a/b × d/c (ikinci kesir ters çevrilir).
- Sadeleştirme: pay ve payda en büyük ortak bölenlerine (EBOB) bölünür: 18/24 = 3/4.
Kesir türleri
- Basit kesir: pay paydadan küçüktür (3/4).
- Bileşik kesir: pay paydaya eşit ya da ondan büyüktür (11/4).
- Tam sayılı kesir: bir tam sayı ile bir basit kesirden oluşur (2 3/4).
Tam sayılı kesri bileşik kesre çevirme
2 3/4, 2 + 3/4 demektir. İşlemden önce bileşik kesre çevirin: (2 × 4 + 3)/4 = 11/4. Geri çevirmek için bölün: 11 ÷ 4 = 2, kalan 3 → 2 3/4.
Payda eşitleme ve EKOK
Farklı paydalı kesirleri toplarken en küçük ortak payda, paydaların EKOK’udur: 1/4 + 1/6 için EKOK(4, 6) = 12, yani 3/12 + 2/12 = 5/12. Hesaplayıcı sonucu her zaman en sade hâline getirir.
Kesri ondalık sayıya çevirme
Payı paydaya bölün: 3/8 = 0,375; 2/3 = 0,666…; 3 3/8 = 3,375.
Sık kullanılan kesirler
| Kesir | Ondalık | Yüzde |
|---|---|---|
| 1/2 | 0,5 | %50 |
| 1/3 | 0,333 | %33,3 |
| 1/4 | 0,25 | %25 |
| 1/5 | 0,2 | %20 |
| 1/8 | 0,125 | %12,5 |
| 2/3 | 0,667 | %66,7 |
| 3/4 | 0,75 | %75 |
İlgili araçlar: Yüzde hesaplama, Orantı hesaplama ve Ortalama hesaplama.
Sık sorulan sorular
Paydaları farklı kesirler nasıl toplanır?
Paydaları eşitleyin, payları toplayın ve sadeleştirin: 1/4 + 1/6 = 3/12 + 2/12 = 5/12.
Kesirlerde bölme nasıl yapılır?
İkinci kesri ters çevirip çarpın: 3/4 ÷ 1/2 = 3/4 × 2/1 = 6/4 = 1 1/2.
Tam sayıyı nasıl girerim?
Sayıyı “Tam” kutusuna yazıp payı 0, paydayı 1 bırakın ya da n/1 şeklinde yazın.
3 3/8 ondalık olarak kaçtır?
3 3/8 = 3 + 3 ÷ 8 = 3,375.
Negatif kesirlerle işlem yapabilir miyim?
Evet. Tam kısmın veya payın önüne eksi işareti koyun.
Son güncelleme: